{"id":5895,"date":"2023-07-31T21:21:28","date_gmt":"2023-07-31T18:21:28","guid":{"rendered":"https:\/\/zbsb.info\/?p=5895"},"modified":"2023-07-31T21:21:30","modified_gmt":"2023-07-31T18:21:30","slug":"kolery-praminulaj-autentycnasci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zbsb.info\/?p=5895","title":{"rendered":"Kolery praminu\u0142aj a\u016dtenty\u010dna\u015bci"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Pra knihu Ur\u0161uli \u0160ubzdy \u201eBa\u0107ka\u016d\u0161\u010dyna koleru ziamli\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201eBa\u0107ka\u016d\u0161\u010dyna koleru ziamli\u201d pa\u010dynajecca minornaj refleksijaj pra nieprysutna\u015b\u0107 \u201e\u010cornaj Rusi\u201d i \u201e\u010darnarusa\u016d\u201d, to bok ziamli i ziemlako\u016d a\u016dtarki, u \u201e\u0161todzionnaj \u015bviadoma\u015bci\u201d.&nbsp;<em>\u2026bie\u0142arusy Padla\u0161\u0161a, jakija \u016d bol\u0161a\u015bci \u017aja\u016dlajucca pravas\u0142a\u016dnymi pa vieravyzna\u0144ni, niahledzia\u010dy na zna\u010dny \u016dk\u0142ad bie\u0142arusa\u016d-katolika\u016d u nacyjanalny ruch, nie pryznaju\u0107 ich da kanca za \u201esvaich\u201d<\/em>&nbsp;\u2013 ka\u017ea nam Ur\u0161ula \u0160ubzda. Cia\u017eka z hetym nie pahadzicca.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ale heta tolki pa\u0142ova pra\u016ddy.<\/p>\n\n\n\n<p>Bie\u0142aruskamo\u016dnyja (\u201eprastamo\u016dnyja\u201d) katoliki \u201e\u010cornaj Rusi\u201d na\u016drad ci li\u010da\u0107 \u201esvaimi\u201d ziemlako\u016d-pravas\u0142a\u016dnych, i tych bie\u0142aruskamo\u016dnych (li\u0107vino\u016d), i tych padlaskamo\u016dnych (padla\u0161o\u016d).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Pra toje, kab ra\u017adziali\u0107 ludziej adnaho histary\u010dnaha losu i kultury na d\u017avie asobnyja relihijnyja i etni\u010dnyja supolna\u015bci, parupilisia kudy mahutniej\u0161yja za nas hre\u0161nych struktury: Ka\u015bcio\u0142 i Dziar\u017eava. I minu\u0142a \u016d\u017eo hado\u016d vosiemdziesiat, jak uk\u0142ad \u201e\u010darnarusa\u016d pami\u017e rekami Nioman, Bobra, Narva i \u015avis\u0142a\u010d\u201d u na\u0161 \u201enacyjanalny ruch\u201d spyni\u016dsia i pamiania\u016d adrasata.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u010carnarusy\u201d sio\u0144nia taksama daju\u0107 uk\u0142ad u nacyjanalny ruch \u2013 ale polski. Ksiondz Jerzy Popie\u0142uszko z Akopa\u016d u hminie Suchavola \u2013 samy emblematy\u010dny pryk\u0142ad hetkaha \u016dk\u0142adu.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/zbsb.info\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/57edc0ad462ce8af-759x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5897\" width=\"451\" srcset=\"https:\/\/zbsb.info\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/57edc0ad462ce8af-759x1024.png 759w, https:\/\/zbsb.info\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/57edc0ad462ce8af-222x300.png 222w, https:\/\/zbsb.info\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/57edc0ad462ce8af.png 963w\" sizes=\"(max-width: 759px) 100vw, 759px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Kniha \u201eBa\u0107ka\u016d\u0161\u010dyna koleru ziamli\u201d (2022), vydadzienaja \u016d kirylicy i \u0142acincy<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>A \u201ead\u0161\u010dapienka\u201d Ur\u0161ula \u0160ubzda, urad\u017eenka Chadaro\u016dki \u016d toj samaj suchavolskaj hminie \u2013 \u201e\u010dornaja \u017ani\u010dka\u201d na spres polskim niebaschile svajho rodnaha staro\u0144nia. Jaje \u016dk\u0142ad u \u201enacyjanalny ruch\u201d \u2013 bol\u0161 sk\u0142adany i nieadnazna\u010dny dla interpretacyi, tak skaza\u0107, sa \u0161matlikimi niuansami, jakija, mah\u010dyma, nia \u016dsie vidavo\u010dnyja dla tych, chto \u017eyvie na po\u016ddzie\u0144 ad raki Narva. Tak jak sk\u0142adanymi i nieadnazna\u010dnymi vyhladaju\u0107 partrety jaje \u201e\u010darnaruskich\u201d ziemlako\u016d u litaraturnych reparta\u017each i zamalo\u016dkach, sabranych pad vok\u0142adkaj \u201eBa\u0107ka\u016d\u0161\u010dyny koleru ziamli\u201d.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Zapiski Izydara<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Adzin z samych ura\u017ealnych i kranalnych momanta\u016d apoviedu Ur\u0161uli \u0160ubzdy pra svaju ba\u0107ka\u016d\u0161\u010dynu \u2013 zapiski prodka a\u016dtarki Izydara Klimovi\u010da, jakija padajucca \u016d samym pa\u010datku knihi. Zdahadvajusia, \u0161to a\u016dtarka ad\u0161uka\u0142a ich na hary\u0161\u010dy abo \u016d niejkim starym kufry niedzie pa\u016dstahod\u017adzia pa\u015bla taho, jak jany pisalisia. Nia viedaju, nakolki \u201eadaptavanyja\u201d artahrafi\u010dna i stylisty\u010dna hetyja zapiski vyda\u016dcom knihi (Rada Programowa Tygodnika \u201eNiwa\u201d, 2022). Ale nie mahu pa\u016dstryma\u0107 siabie, kab nie pracytava\u0107 davoli prastornaha \u016dry\u016dku:<\/p>\n\n\n\n<p><em>Boh nami apiekava\u016dsia \u016d \u010das vajny i pa vajnie. Ksiondz Astro\u016dski naradzi\u016dsia \u016d Vilni, biskupy ba\u010dyli jaho mudra\u015b\u0107. S\u0142u\u017ey\u016d jon u Sako\u0142cy, a pa\u017aniej pryj\u0161o\u016d da nas. Hod, dva hady pa\u017ey\u016d u nas ksiondz i pryj\u0161li niemcy. 1944 Suchavola zaniata, ka\u015bcio\u0142 zaminiravany. My malilisia \u016d kaplicy na mohi\u0142kach, z dreva jaje pabudavali. Ksiondz je\u017adzi\u016d u Vilniu. Zaduma\u016d pabudava\u0107 u Chadaro\u016dcy ka\u015bcio\u0142. Nie padaba\u0142asia taja dumka druhim. Zadumali, \u0161to kali spala\u0107 kaplicu, to da\u0142u\u010dymsia da Suchavoli. Nie pomniu jaki by\u016d miesiac. Pad vie\u010dar hary\u0107 kaplica. Panna treciarka vyratava\u0142a Pana Jezusa i pastavi\u0142a \u016d svajoj chacie. Idzie havorka ab budovie ka\u015bcio\u0142a \u2013 Staraja Chadaro\u016dka cho\u010da. Zaciesna \u2013 treba bol\u0161 ziamli pad ka\u015bcio\u0142. Dumali, \u0161to adna \u016ddava da\u015b\u0107 ziamlu, ale nie schacie\u0142a. Antoni \u0160ubzda, jaki viarnu\u016dsia z Ameryki, ka\u017ea: \u201eJa ziamlu dam\u201d. Niemcy \u016d\u017eo vyviali na\u0161aha ksiandza na darohu, dumali, \u0161to \u016dbiu\u0107. \u201eNie p\u0142a\u010dcie, bo i ja nie p\u0142a\u010du\u201d \u2013 skaza\u016d ksiondz u niadzielu z ambony.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Niemiec \u017eydo\u016d pabi\u016d. Ich ha\u0142avy na soncy, biez \u0161apak, abstry\u017eanyja brytvami.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Byva\u0142a, na tarhu \u017eydy lotaju\u0107: \u201eTa\u0144niej addam cukier \u2013 kilo dva z\u0142oty\u201d. Karova ka\u0161tava\u0142a tady 170 z\u0142otych: \u201eTreba karovu prada\u0107 na cukier. Litr vodki \u2013 dva z\u0142otych!\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Pierad vajnoju \u017eyd rabi\u016d nam \u0161afu. Zavioz siena, bulby. Razma\u016dla\u016d tam z \u017eydo\u016dkaj \u2013 vielmi intelihientnaja \u017ean\u010dyna, ka\u017eu joj: \u201eTolki dziaciej pamardavali, a Pan Jezus uciok\u201d. \u201eMy nie mo\u017eam\u201d \u2013 adkaza\u0142a.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u017dyd pierad vajnoju \u0161y\u016d ka\u017euchi. Ba\u0107ka ka\u017ea, \u0161to ka\u016dniera niama, treba jecha\u0107 da \u017eyda. No\u010d\u010du niechta \u0142amo\u010da, hlad\u017eu, pazna\u016d jaho. \u201e\u010camu ty \u016d\u010dora nie mie\u016d ka\u016dniera, a sio\u0144nia \u016d\u017eo maje\u0161?\u201d \u2013 pytajusia jaho. \u201eBol\u0161 nas nie budzie\u201d \u2013 adkaza\u016d tolki. \u201eNaviernie\u0161sia?\u201d \u2013 pytajusia. \u201eNaviarnusia\u201d. Schava\u016dsia. Viartajusia ad siastry. Dvoje niemca\u016d viadu\u0107 taho \u017eyda. Hlanu\u016d na jaho, jon na mianie. \u0160li.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Zbo\u017e\u017ea treba by\u0142o vazi\u0107 da m\u0142yna, dzievia\u0107 mietra\u016d ad ko\u017enaha haspadara, bo treba addava\u0107 na vajnu je\u017eu. Ukrali voz \u2013 budu\u0107 barani\u0107 aj\u010dyzny. Zaraz chad\u017eu ha\u0142asava\u0107, kab takoj Polski \u016d\u017eo nie by\u0142o.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Nare\u0161cie pa\u015bla takoj akrutnaj vajny Boh daje nadzieju na lep\u0161yja \u010dasy, ale jak budzie? Taho nichto nie viedaje. Pier\u0161aja pamy\u0142ka tych usich vu\u010danych \u2013 drenna stavilisia da sialana\u016d. U niemca takoha nie by\u0142o. Takich vu\u010danych i nievu\u010danych, takich bie\u017a viery mnoha by\u0142o, pierava\u017ena pa\u015bla vajny. Du\u0161a \u010da\u0142avieka s\u0142abaja. \u010cycha \u010dort i \u015bviet.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ba\u0107ka ma\u0142a mie\u016d mudra\u015bci, kab nie paj\u015bci za \u015bvietam. A ja, ja apo\u0161nim \u010dasam ma\u0142a malusia, tamu pryj\u0161o\u016d na mianie patop. By\u016d \u010das, kali ja nie mali\u016dsia, a dumki mie\u016d ab kacio\u0142kach.<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"737\" src=\"https:\/\/zbsb.info\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/616e9a009082b901-1024x737.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5898\" srcset=\"https:\/\/zbsb.info\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/616e9a009082b901-1024x737.png 1024w, https:\/\/zbsb.info\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/616e9a009082b901-300x216.png 300w, https:\/\/zbsb.info\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/616e9a009082b901.png 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Ur\u0161ula \u0160ubzda z \u010dyta\u010dkami vu\u010dnio\u016dskaj staronki \u201eZorka\u201d \u016d tydnioviku \u201eNiva\u201d<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>\u010cytajecca hetyja zapiski jak nie\u0161ta niepadrobnaje, a\u016dtenty\u010dnaje i adna\u010dasova \u201eekzaty\u010dnaje\u201d, pra\u016dda? Jak ho\u0142as praminu\u0142ych \u201e\u010darnaruskich\u201d pakale\u0144nia\u016d, jaki sio\u0144nia \u016d\u017eo amal zah\u0142och, i tolki jahonaje recha ja\u0161\u010de b\u0142ukaje siam-tam va \u016dspaminach i zhadkach ludziej, sustrakanych a\u016dtarkaj na Sakol\u0161\u010dynie-\u201e\u010cornaj Rusi\u201d. Minu\u0142a\u015b\u0107 \u2013 heta \u010du\u017eaja kraina\u2026<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u201eUsio pazarasta\u0142a\u201d<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>\u201eBa\u0107ka\u016d\u0161\u010dyna koleru ziamli\u201d Ur\u0161uli \u0160ubzdy pa\u0161yraje mie\u017ey na\u0161aj nastalhi\u010dna-\u016dja\u016dnaj \u201ebie\u0142aruskaj ajkumeny\u201d na novyja terytoryi i novyja nazvy, jakija \u017aja\u016dlalisia nia\u010dasta (abo j naahu\u0142 nie prysutni\u010dali) u bie\u0142aruskamo\u016dnaj publicystycy: Lipsk, Ryha\u0142o\u016dka, Lip\u0161\u010dany, Rakavi\u010dy, Kurjanka, Ja\u0142ova, \u0160u\u0161aleva, Panarlica, Charu\u017ea\u016dcy, Dalin\u010dany, Jahinty, Chvara\u015bciany, Majeva\u2026 Zrazumi\u00ea\u0142a, ludzi \u016d hetych mia\u015bcinach nie nazyvali siabie bie\u0142arusami, i movy svajoj \u201eprostaj\u201d nie nazyvali bie\u0142aruskaj, cho\u0107 samyja staryja z tych, \u017a jakimi razma\u016dla\u0142a Ur\u0161ula, pomnili \u010das, kali Horadniu ad ich nie addziala\u0142a dziar\u017ea\u016dnaja mia\u017ea i kali mo\u017ena by\u0142o sustrecca z tamtej\u0161ymi znajomymi i svajakami, jakija taksama havaryli \u201epaprostu\u201d, ci to katoliki, ci to pravas\u0142a\u016dnyja\u2026 Mova \u2013 a nijak nie relihija i nie nacyjanalnaje samavyzna\u010de\u0144nie \u2013 by\u0142a samym a\u016dtenty\u010dnym koleram hetaj ziamli, pra jakuju pi\u0161a Ur\u0161ula \u0160ubzda. Ciapier hetaja mova da\u017eyvaje svoj viek u pamiaci \u0161toraz mien\u0161aj kolka\u015bci \u0161toraz starej\u0161ych ludziej. \u0179nikaje a\u016dtenty\u010dnaja mova \u201e\u010cornaj Rusi\u201d, \u017anikaje autenty\u010dny pejza\u017e hetaha kraju. Nie\u0161mats\u0142o\u016dna i metafary\u010dna adzna\u010daje hetaje \u017aniknie\u0144nie a\u016dtarka \u016d tek\u015bcie \u201eVada \u016d Bobry vary\u0142asia\u201d, cytuju\u010dy \u016dspamin \u017eychara Ja\u0142ova kala Lipska:<\/p>\n\n\n\n<p><em>Kali spadar Jan zakryje vo\u010dy, ba\u010dy\u0107 Bobru \u0161yrokuju i po\u016dnuju ryb. Nad vadzianym lustram lotali ptu\u0161ki, jakija pry viesnavych rabotach na \u0142uhach amal zryvali z ha\u0142avy \u0161apku. Raki taksama chavalisia pa ravach, nasili ich da chaty viodrami. Sio\u0144nia, kali raskryvaje vo\u010dy, ba\u010dy\u0107 nie raku, a ro\u016d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2013 By\u0142a \u0161yrokaja, \u2013 uspaminaje. \u2013 By\u0142a, pakul nie pakapali kana\u016d. Tut, dzie most u Lipsku, kali\u015bci my chadzili kupacca. Z taho mosta skakali \u016d Bobru. O, jakaja by\u0142a h\u0142ybokaja. Jamy byli pa adzinacca\u0107 metra\u016d. Zaraz jo\u015b\u0107 miescy, dzie cia\u017eka \u0142odkaj abo kajakam prap\u0142y\u0107, zarastaje. Tam na k\u0142adcy krychu \u010dy\u015bciej, a tut ad Lipska niama jak prabicca. (\u2026)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Spadar Jan navat za svaimi budynkami sustraka\u016d \u0142asio\u016d, nad \u0142uhami hladzie\u016d, jak uzdymalisia \u016d nieba \u017eura\u016dli, i jak tumany z ba\u0142ot pra\u015blizhvali praz p\u0142aty. \u017dychary Ja\u0142ova nie li\u010dyli taho niezvy\u010dajnymi atrakcyjonami, ale lubili vadzi\u0107 va\u010dyma za klu\u010dami adlataju\u010dych \u017eura\u016dlo\u016d. Jan nikoli ich nie hania\u016d, navat kali ja\u0161\u010de by\u016d ma\u0142ym Jankam. Tut amal usie maju\u0107 vialikaje serca dla \u017eyvio\u0142y i ba\u0142ota\u016d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2013 Raniej, jak vyko\u0161vali \u0142uhi, by\u0142o vielmi mnoha ptu\u0161ak, \u2013 havory\u0107 Jan, hreju\u010dysia na \u0142a\u016dcy. \u2013 Zaraz \u0161toraz mien\u0161 i mien\u0161. Kasili, su\u0161yli siena, a pa\u017aniej, jak da\u015b\u0107 do\u017ed\u017e, Bobra za\u016dsiody vylivala, znosi\u0142a \u016dsio. Zaraz z Bobry zrabi\u016dsia kana\u0142. Vady mien\u0161. Try razy na hod vyliva\u0142a raka, a zaraz niama \u010daho vyliva\u0107. Kali\u015bci by\u0142o ad nas vida\u0107 \u0160u\u0161aleva. Usio pazarasta\u0142a.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Mo\u017ena skaza\u0107, heta \u016dzor \u017eurnalisckaha tekstu, u jakim pra samaje va\u017enaje i istotnaje havorycca budzionnymi \u201emetafarami, jakimi my \u017eyviom\u201d (the metaphors we live by, jak ka\u017eu\u0107 Mark Johnson &amp; George Lakoff). Nadzvy\u010daj uda\u0142y litaraturny padychod.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"640\" src=\"https:\/\/zbsb.info\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/3d8848ca37b7ec05.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5899\" srcset=\"https:\/\/zbsb.info\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/3d8848ca37b7ec05.png 960w, https:\/\/zbsb.info\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/3d8848ca37b7ec05-300x200.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Ur\u0161ula \u0160ubzda \u017a litaraturazna\u016dcam Arnoldam Mcmillinam<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Mianie asabista najbol\u0161 \u010daplaje jakraz pier\u0161aja \u010dastka knihi, teksty \u016d jakoj sabranyja pad ahulnym zaha\u0142o\u016dkam \u201eLa vytoka\u016d Bobry\u201d. Maby\u0107, tamu, \u0161to hetaja Ur\u0161ulina \u201e\u010cornaja Ru\u015b\u201d by\u0142a dla mianie dahetul (dyj zbol\u0161aha zastajecca nadalej)&nbsp;<em>terra incognita<\/em>, jakaja sio\u0144nia \u016d\u017eo niezvarotna sastupi\u0142a svajo miesca na mapie in\u0161amu, adkul \u201eniama \u010damu vyliva\u0107\u201d i dzie \u201e\u016dsio pazarasta\u0142a\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u201eProstaja mova\u201d<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Hado\u016d amal dziesia\u0107 tamu, kali my z Ur\u0161ulaj, tady \u017eurnalistkaj-pa\u010datko\u016dkaj, razma\u016dlali dla Radyjo Svaboda, ja \u016d\u017eo prad\u010duva\u016d, \u0161to na hetuju&nbsp;<em>terra incognita<\/em>&nbsp;mo\u017ea prali\u0107 \u015bviat\u0142o dla nas tolki jana, nichto in\u0161y. Majo pyta\u0144nie \u016d toj razmovie: \u201eJak dobra, \u0161to nare\u0161cie znaj\u0161\u0142asia asoba katalickaj viery na Sakol\u0161\u010dynie, jakaja \u016dzia\u0142asia za zachava\u0144nie svajoj rodnaj movy. Mah\u010dyma, z hetaha nie\u0161ta atrymajecca\u2026 Bo nijaki bie\u0142aruski aktyvist pravas\u0142a\u016dnaj viery, z-pad Bielska ci z pad-Hajna\u016dki, nikoha \u016d vas ni da bie\u0142aruskaj havorki, ni da bie\u0142aruska\u015bci pierakana\u0107 nia zmoh by. Heta mo\u017ea zrabi\u0107 tolki svoj \u010da\u0142aviek, jaki tam naradzi\u016dsia, a nie \u010du\u017eak, pra\u016dda?\u201d Ur\u0161ulin adkaz: \u201eJa dumaju, vy majecie racyju. Ja pryja\u017ed\u017eaju na Sakol\u0161\u010dynu jak da siabie, ludzi tam li\u010da\u0107 mianie svajoj i mnie daviaraju\u0107. Vy, mo\u017ea, sa mnoju nie pahad\u017eajeciesia, ale ja li\u010du, \u0161to niama nijakaj prablemy \u016d tym, \u0161to bie\u0142arusam na Sakol\u0161\u010dynie mo\u017ea by\u0107 i katalik\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Dziesia\u0107 hado\u016d tamu i mnie \u016dsio ja\u0161\u010de duma\u0142asia, \u0161to heta vielmi va\u017enaja re\u010d, kab siarod \u201eprastamo\u016dnych\u201d katolika\u016d Sakol\u0161\u010dyny \u017ajavilisia ludzi \u017a bie\u0142aruskaj nacyjanalnaj \u015bviedama\u015bciu. Sio\u0144nia ja viedaju, \u0161to pa\u015bla 1945 hodu (kali Sakol\u0161\u010dyna paka\u0161tava\u0142a \u017ey\u0107cia pad savietami, ale \u016d vyniku zasta\u0142asia na polskim baku) heta by\u0142o nierealnaje \u017eada\u0144nie (wishful thinking) i \u0161to jano \u2013 nia samaje va\u017enaje dla katalickaj Sakol\u0161\u010dyny, kali hladzie\u0107 \u017a \u201ebie\u0142aruskaj perspektyvy\u201d. Kali b zachava\u0142asia \u201eprostaja mova\u201d \u2013 hetaha by\u0142o b bol\u0161 \u010dym dastatkova dla apra\u016dda\u0144nia miesca \u201e\u010cornaj Rusi\u201d na mapie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Masta\u016dlany z Kalino\u016dskim u tle<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Nie mahu zakon\u010dy\u0107 hetaha vodhuku na vydatnuju knihu Ur\u0161uli \u0160ubzdy \u201eBa\u0107ka\u016d\u0161\u010dyna koleru ziamli\u201d, nie zhada\u016d\u0161y dvuch jaje \u201espravazda\u010dnych\u201d teksta\u016d pra Masta\u016dlany \u016d Haradockaj hminie i pra pomnik Kastusiu Kalino\u016dskamu \u016d hetaj vioscy, u jakoj jon naradzi\u016dsia. Abodva teksty \u017amie\u0161\u010danyja \u016d treciaj \u010dastcy knihi, jakaja maje ja\u016dna irani\u010dnuju nazvu \u201eNa hranicy vialikich mah\u010dyma\u015bciej\u201d. Heta teksty pra \u201etradycyjny\u201d bie\u0142aruski area\u0142 u Pol\u0161\u010dy, jaki hladzi\u0107 na \u201e\u010darnarusa\u016d-katolika\u016d\u201d sa svajoj \u201epravas\u0142a\u016dnaj\u201d perspektyvy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Va \u016dra\u010dysta\u015bci adkry\u0107cia pomnika Kalino\u016dskamu vosie\u0144niu 2015 hodu, adzna\u010daje a\u016dtarka, \u201enie chapa\u0142a bie\u0142aruskich akcenta\u016d\u201d:&nbsp;<em>nie by\u0142o bie\u0142-\u010dyrvona-bie\u0142ych \u015bciaho\u016d, pa\u0142ymianych pramo\u016d ci nato\u016dpu ma\u0142adych bie\u0142arusa\u016d, dla jakich Kalino\u016dski \u017aja\u016dlajecca nacyjanalnym hierojem<\/em>.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"917\" src=\"https:\/\/zbsb.info\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/db464d60949ea0fd-1024x917.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5900\" srcset=\"https:\/\/zbsb.info\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/db464d60949ea0fd-1024x917.png 1024w, https:\/\/zbsb.info\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/db464d60949ea0fd-300x269.png 300w, https:\/\/zbsb.info\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/db464d60949ea0fd.png 1287w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Ur\u0161ula \u0160ubzda<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>A vosie\u0144niu 2019 hodu Haradockuju hminu i pomnik Kalino\u016dskamu \u016d Masta\u016dlanach navieda\u016d premjer-ministar Pol\u0161\u010dy Mateusz Morawiecki. Tekst \u201eU Masta\u016dlanach nadalej pa-partyzansku\u201d Ur\u0161ula \u0160ubzda zakan\u010dvaje znakamitaj&nbsp;<em>coda<\/em>\u2019<em>j<\/em>&nbsp;\u2013 karotkaj razmovaj z so\u0142tysam vioski U\u0142adzis\u0142avam i jaho susiedam:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2013 E-e-e tam, bie\u0142arusy biazmozhi narod, \u2013 skaza\u016d spadar U\u0142adzis\u0142a\u016d, hledzia\u010dy zdaloku na ludziej sabranych pad pomnikam. \u2013 Nikoli nie stajali \u016d abaronie svajho \u2013 ruskija sabie ra\u017adzirali, palaki sabie\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2013 A \u0161to dumajecie pra samoha Kalino\u016dskaha? \u2013 spyta\u0142asia ja.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2013 Majecie internet i tam \u010dytajcie. Ja mnoha znaju i nie cha\u010du ba\u0142ta\u0107.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Susied U\u0142adzis\u0142ava tolki pad jab\u0142yniaj, daloka ad ludziej, skaza\u016d, \u0161to jon taksama pa-bie\u0142arusku razma\u016dlaje, i da\u0142u\u010dy\u016dsia da razmovy.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2013 To pra\u016dda, \u2013 dada\u016d susied U\u0142adzis\u0142ava. \u2013 Ja by\u016d u Bie\u0142arusi i havaru adnoj \u017ean\u010dynie: \u201eHierb svoj stracili!\u201d. Jana adkaza\u0142a: \u201eI dobra, na chaleru nam koni!\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Trycca\u0107 hado\u016d raniej (u 1989), na adnym z svaich pier\u0161ych \u017eurnalisckich zada\u0144nia\u016d u \u201eNivie\u201d, ja navieda\u016d Masta\u016dlany i pahavary\u016d z taha\u010dasnym so\u0142tysam vioski. Ja jamu taksama zada\u016d pyta\u0144nie, \u0161to jon \u201edumaje pra samoha Kalino\u016dskaha\u201d. Toj so\u0142tys adkaza\u016d mnie pryblizna tak, jak ciapiera\u0161ni Ur\u0161uli \u2013 \u0161to jon \u201emnoha znaje\u201d. Ale moj so\u0142tys dada\u016d biez anijakich vykruta\u016d, \u0161to Kalino\u016dski \u2013 \u201enia na\u0161\u201d, bo \u201emardava\u016d pravas\u0142a\u016dnych\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nu vo\u015b, takija adcie\u0144ni na\u0161aj ba\u0107ka\u016d\u0161\u010dyny koleru ziamli. Nia nadta kab jaskravyja i pryvablivyja. Ale zatoje \u2013 autenty\u010dnyja.<\/p>\n\n\n\n<p>\u010cytajcie knihu Ur\u0161uli \u0160ubzdy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><em><strong><a href=\"https:\/\/czasopis.pl\/kolery-praminulaj-autentycnasci\/\">Jan Maksimiuk, czasopis.pl<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pra knihu Ur\u0161uli \u0160ubzdy \u201eBa\u0107ka\u016d\u0161\u010dyna koleru ziamli\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5897,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[43,42,588],"class_list":["post-5895","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-foreign","tag-43","tag-42","tag-588"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zbsb.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5895","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zbsb.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zbsb.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zbsb.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zbsb.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5895"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zbsb.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5895\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5901,"href":"https:\/\/zbsb.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5895\/revisions\/5901"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zbsb.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5897"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zbsb.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5895"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zbsb.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5895"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zbsb.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5895"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}