Літоўскі транспарт, які праз забарону ўладаў прымусова ўтрымліваўся ў Беларусі, пачынае вяртацца ў сваю краіну. Пасля апошніх падзеяў некаторыя перавозчыкі баяцца пакідаць Беларусь у транзітным маршруце, іншыя ж кажуць, што будуць ездзіць, пакуль не атрымаюць сігналу ад уладаў.
Выехаць са стаянак і перасекчы мяжу дазваляюць фурам і цягачам, чые ўладальнікі аплацілі стаянку ў Беларусі – за некалькі месяцаў гэта ў сярэднім па 6000 еўраў, у залежнасці ад віду транспартнага сродку. Для некаторых прадпрымальнікаў гэта вялікая нагрузка, паведаміў у размове з Delfi прэзідэнт Літоўскай асацыяцыі перавозчыкаў Linava Эрландас Мікенас.
Але гэта далёка не адзіная праблема, якую для літоўскіх кампаній стварыла затрыманне фураў у Беларусі. Паводле генеральнага сакратара Міжнароднага альянсу транспарту і лагістыкі Повіласа Дрыжаса, некаторыя страчваюць замежных партнёраў і працу. Больш за ўсё праблем у кампаній, якія працуюць з краінамі Цэнтральнай Азіі і ездзяць праз Беларусь і Расею, і ў тых, што працуюць з Кітаем.
«Прайшло некалькі месяцаў, і мы пачулі, што кліенты сказалі: занадта вялікая рызыка наймаць літоўцаў, паколькі сітуацыя да канца не кантралюецца, прапускная здольнасць межаў пастаянна мяняецца», – заўважыў ён.
Страчаны літоўцамі рынак пераймаюць іншыя краіны, адна з асноўных – суседняя Польшча. «Скажам адкрыта, польскія і латвійскія перавозчыкі выдатна працуюць з гэтым патокам і паступова пераймаюць наш рынак», – цытуе Дрыжаса выданне.
У сувязі з гэтым буйныя гульцы пераглядаюць сваю стратэгію. Але пакуль бізнес чакае, як пытанне вырашыцца на палітычным узроўні, каб разумець абстаноўку для сябе.
«Наколькі верагодна, што з гэтым напрамкам працаваць не будуць, – невядома. Усё будзе залежаць ад таго, як мы выйдзем з гэтай сітуацыі і што будзем рабіць далей. Нам патрэбная палітычная і юрыдычная яснасць. Ад таго, што цягачы проста прыпаркуюць, а палітыка застанецца ранейшаю, сітуацыя ніяк не зменіцца».
Паводле яго, літоўскія кампаніі па-ранейшаму абменьваюцца дазволамі з краінамі Цэнтральнай Азіі.
«Фактычна можна ажыццяўляць транзіт праз Расею і Беларусь. Калі не парушаеш санкцыяў, юрыдычна нічога не парушаеш. Можаш вазіць. Іншы бок медаля – палітычны, каштоўнаснае пытанне – ці схільны бізнес гэта працягваць?» – сказаў Дрыжас.
Абодва суразмоўцы кажуць, што транзітны шлях можна змяніць, але на практыцы гэта няпроста. Варыянт адзін – перавозка праз «Паўднёвы калідор», а гэта ў тры разы даўжэй і, адпаведна, даражэй. Кліент не захоча плаціць у разы болей, таму перавозчыкі і абіралі кароткую дарогу – праз Беларусь і Расею. Дрыжас падкрэсліў, што размова ідзе не аб гандлі з санкцыянаванымі краінамі, а аб транзіце.
Мікенас дадаў, што бізнес адмовіцца ад выкарыстання беларускага шляху, калі будзе ясны сігнал ад палітыкаў.
«Калі Літва не хоча быць транзітнай краінай і будзе прынята палітычнае рашэнне, я думаю, перавозчыкі ездзіць не будуць, а калі і будуць, то на свой страх і рызыку», – сказаў ён.
Вядомыя выпадкі, калі літоўскі бізнес пераводзіў свае офісы і капітал у іншыя краіны – пасля гэтай гісторыі, паводле суразмоўцы, некаторыя рэгіструюць паўпрычэпы ў Эстоніі, Латвіі ці Польшчы. Аднак, паводле Мікенаса, на гэта ўплываюць і ўнутраныя сістэмныя праблемы ў літоўскім сектары.
