«Кіберпартызаны» адказалі на крытыку ўзлому сайту Нацыянальнай бібліятэкі

Нацыянальная бібліятэка. Менск, Беларусь. Здымак мае ілюстрацыйны характар. Фота: Earth Hour / Flickr, CC BY-NC-SA 2.0

Хактывісты заяўляюць, што не чапалі базы звестак і іншай інфармацыі, не ламалі сайту і не адключалі яго. Але ў будынку бібліятэкі чамусьці няма інтэрнэту, сайт адключаны, дыстанцыйнага доступу да каталогу няма.

Беларускія хакеры-актывісты «Кіберпартызаны» 27 сакавіка ўзламалі сайт Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі і размясцілі там віншаванне з Днём Волі.

Гэта выклікала працяглыя наступствы. Па-першае, сайт стаў недасяжны на працяглы час – як сказалі «Зеркалу» ў бібліятэцы, да канца гэтага тыдня аднаўлення сайту не чакаюць. Праз гэта чытачы не маюць дыстанцыйнага доступу да электроннага каталогу бібліятэкі. У самім будынку Нацыянальнай бібліятэкі няма інтэрнэту – чытачам прапануюць карыстацца сваім мабільным інтэрнэтам.

Атаку на сайт бібліятэкі некаторыя крытыкавалі. У ліку крытыкаў быў вядомы папулярызатар навукі Сяргей Бесараб. Яго абурыла тое, што перастаў працаваць электронны каталог бібліятэкі. Ён дапускаў, што хактывісты пашкодзілі базы звестак – а гэтыя звесткі «належаць не ўладам, не Лукашэнку, не чыноўнікам – яны належаць гісторыі і наступным пакаленням». На нейкія навіны на сайце бібліятэкі, перакананы ён, ніхто і не глядзеў: усе заходзілі на сайт, каб карыстацца каталогам.

Недасяжнасцю сайту абурыўся таксама вікіпедыст Уладзіслаў Чаховіч: там размешчаныя дзве базы, «без якіх немагчыма пашыраць беларушчыну»: зводны электронны каталог бібліятэк Беларусі і онлайн-энцыклапедыя «Беларусь у асобах і падзеях».

Паэтка Ганна Комар згадала, што пасля хакерскай атакі на Брытанскую бібліятэку ў 2023 годзе каталог не працаваў нармальна больш за год.

«Кіберпартызаны» адказалі. Яны заявілі, што базы звестак і любая іншая інфармацыя не пацярпела. На сайце толькі змянілі выявы – «не ламалі і не адключалі яго», «адключэннем сайтаў займаюцца толькі лукашысты».

«Паводле аналогіі гэта можна параўнаць з тым, што актывісты павесілі плакаты з віншаваннямі на вонкавых дзвярах бібліятэкі, а іх спрабуюць абвінаваціць у падпале яе будынкаў і архіваў, – напісалі «Кіберпартызаны». – Вядома, на працу ўнутры сістэмаў бібліятэкі нашая акцыя з сайтам не ўплывае і не можа паўплываць».

Бесараба такі адказ не задаволіў. Ён заклікаў у працы з такімі далікатнымі аб’ектамі, як бібліятэкі, быць максімальна празрыстымі, бо «любая памылка або дваістае трактаванне будзе скарыстанае для ўдару па вашай жа рэпутацыі». Акцыю, кажа ён, ужо скарысталі «з іншага боку».

Алесь Наваборскі, belsat.eu